|
كەمئەندامی، دۆخێک بۆ دابڕان لەژیان
كەمئەندامان و نقوستانەكانی هەر كۆمەڵگەیەك، بەشی جیانەكراوو لەهەمان كات دا لەبیركراوی ئەو كۆمەڵگەیەن. لەزۆربەی وڵاتانی دنیاداو بە تایبەت لە وڵاتە پێشكەوتووەكاندا زۆر یاسای تایبەتی كاری پێ دەكرێ تا لەژێر ترووسكایی ئەو یاسایانەدا كەمئەندامانی ئەو وڵاتە هەلی كاریان بۆ بڕەخسێ، سەبارەت بە پێداویستییە كۆمەڵایەتییەكان دابین بكرێن و ئاستی ژیان و خۆش بژێویی ئەوان بچێتە سەرێ. كۆمەڵگەی ئێران یەكێك لەو كۆمەڵگەیانەیە كە زترین كەمئەندامی هەیەو لە رووی زۆر بوونی كەمئەندامانی شەڕەوە پلەی یەكەمی لە دنیادا هەیە. بە پێی ئامارە رەسمییەكان زیاتر لە 2میلیون و 300هەزار كەس مرۆڤی كەمئەندام و
ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت  توندو تیژی دژی منداڵان و 7 پرسیاری گرینگی كێ و چییەكان!
توند و تیژی بەرهەمی كۆمەڵگا سەرەتایییەكانی مرۆڤایەتییە. "لوویی ئیشتراوس" پێی وایە مرۆڤەكان چەندە توانێبێتیان خۆیان لە سروشتو یاسامەندییەكانی دەرباز بكەنو بەسەریان دا زاڵ ببن، بەو رادەیەش پاشخانی كولتوورو پانتای كارتێكەریی كولتووری مرۆیی خۆیان دەوڵەمەندتر كردوە. لە دنیای ئەمڕۆدا كە خوانی شەڕی مرۆڤ لە گەڵ سروشت چ لە كۆمەڵگا پێشكەوتووەكاندا و چ لە كۆمەڵگا پاشڤە چوو و دواكەوتووەكان داو لە بازنەی سنوورداری گۆی زەویدا ئاوەڵایە، ئێستاش دیاردەی توندو تیژی چ لە شێوازی سەرەتایی و چ لە شێوەی ئاڵۆزیدا هەروا باو و گشتگیرە. ئەوەی لێرەدا گرینگە ئەوەیە كە لە كۆمەڵگای توندو تیژی خولقێندا كە هەموو ئامرازو لاهێزەكانی پێوەندی، كلتووری، ئایین، كۆمەڵایەتیو ئابووری لە خزمەتی توندو تیژی خولقاندن و بەرهەم هێنانی توندوتیژی دایە، مرۆڤە
ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت ئیعتیادی ژنان،تایبەتمەندی و دەرەنجامەكانی
ژنان نیوەی حەشیمەتی كۆمەڵگای ئیمەو كۆمەڵگای مرۆیی جیهان پێك دێنن، بەڵام بەشی ئەوان لە زیان و خەسارە كۆمەڵایەتییەكان، لە لادان و توندوتیژی و تاوانكارییەكان زۆر زیاتر لەو مافە رەوا، مرۆیی و سروشتییانەیە كە لە ئاكامی خەباتێكی دوورو درێژو پڕ كێشەو زیان و بە هەوڵ و گیانبازیی خۆیان وەدەستیان هێناوە. ئەوە بەو مانایەیە كە ژنان یەكەمین قوربانیان و لە ریزی پێشەوەی زیانكەوتووانی لادان و كێشەو قەیرانە كۆمەڵایەتی یەكانن و ئەمڕۆكەش لە ئێران و كوردستان دا ئێعتیاد سەرەكیترین، گرینگترین و كارەساتبارترین قەیرانی كۆمەڵایەتیی
ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت ئاوڕێك لە رەوشی مافی مرۆڤـ لە ئێران دا (لە بەرەبەری جیهانیی مافی مرۆڤ دا)
۱۰ ی دێسامبر، (19ی سەرماوەز) ساڵرۆژی پەسندكرانی جاڕنامەی جیهانی مافی مرۆڤە و لە لایەن كۆڕی گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكانەوە بە رۆژی جیهانیی مافی مرۆڤـ ناودێر كراوە. هەوڵدان بۆ پاراستن و رێزگرتن لە بەها ئینسانییەكان و پرەنسیپەكانی مافی مرۆڤـ رابردوویەكی بە درێژایی مێژووی مرۆڤـ و مرۆڤایەتی هەیە. 624 ساڵ پێش زایین بیرمەندانی شاری ئاتێن هەوڵیان دا بە چێ كردنی ئەو بنەما و بایەخانەی كە ئەوڕۆ بە پڕەنسیپەكانی مافی مرۆڤـ دەناسرێن، بەرەنگاری ملهوڕی و زۆرداری و دیكتاتۆریی سەردەم ببنەوە. نیزیك بە 100 ساڵ دواتر و لە ساڵی 538ی پێش زایین دا كورش، شای پاشاكانی ئێرانی كەونار بڕیاری دا كە لە هەموو هەرێمەكانی ژێر دەسەڵاتی دا مافی مرۆڤەكان لە هەڵبژاردنەكانی ئایین و شوێنی ژیان و نیشتەجێ بوون بە فەرمی بناسرێ و كوێلەداری و مەزنیی نژادی هەڵ وەشێتەوە. بەردەنووسی پاسارگاد كە ئێستا لە مۆزەخانەی بریتانیا دا پارێزگاری لێ دەكرێ، لە ساڵی 1971 دا لە لایەن رێكخراوی نەتەوەیەكگرتووەكانەوە بە یەكەمین جارنامەی گەردونیی
ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت یادهوهریی رۆژێكی پووشپهڕ
چهك و رهختهكهی له خۆ كردهوهو له پشت سهری له شوێنی خۆی ههڵی واسین. چووه پشت مێزی كارهكهی. هاوڕێكانی ههر كام به كارێكهوه خافڵابوون. بێستوون خهریكی نووسین بوو، ناسر تهرراحیی دهكرد و هیوا به هێدفۆن گوێی دابووه دهنگ و باس و ... حهوشهی قهڵا كپ و بێدهنگ، رۆژ خهریكی ئاوابوون بوو، دیمهنه رازاوهكانی سروشت له پووشپهڕدا دڵڕفێنتر دههاته بهر چاو. شۆڕش پاش ماوهیهك روانین له پهنجهرهوه بۆ حهوشهی قهڵا له پشت میَِزهكهی ههستاو دهستی دایه كتێبێك و له ژوورێ وهدهر كهوت. له بن سێبهری داره توویهك پهتۆكهی راخست و پاڵی وه دارهكه داو خهریكی خوێندنهوه بوو. هێشتا لاپهڕهیهكی تهواو نهكردبوو دایكی هاته بهر چاوی و وهك ههموو جاریشَك دهستی كرد به لوَمهو تیرو توانج پێدادانی .... ـ دهك رۆڵه عهمرت نهمێنێ. وهڵڵا ...ت بخواردبایه چاكتر بوو. "دهڕۆم و دهچمه ریزی شوڕش، گهلهكهم چاوی له منه". باوكیشت ههر وای ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت ئیواره خهمه و دوا دڵۆپی خۆشهویستی دهرژێ له ساتهکانی پێکهوه بوونمان
تۆ ههناسهی سهوزی ئهوین با ئهمجارهیان چیتر نهتكێمه نێو ههوری پهمهیی خهیاڵو نهڕژێمه باوهشی وههمهوه. بێسته باخهندهكانی جوانهمهرگو سۆزهكانی ههڵقرچاو نیشتمانی خهمیان جێ بهێڵن، ئهوسا منیش شێعرێك دهكهمه دیاری بۆ بهرۆكی بێوهفاییت، كه گشت ههناسهی لهسوتووی یادهكانو خهڵووزی یادگاریكانت وهرگرتبێ. چیرۆكی خهمی ههرچی ئهشقیایه دهمكرده قهسیدهو چهند به نهرمی دهم چپانده گوێی دڵت تاكوو ببته ههوێنی ههرچی وهرزی خهندهیه، كه چی ئێستا قهسیدهی مهرگی عهشقم له كۆڵانی كێهه دڵتا، له ژێر زایهڵهی كامه قاقای كامه شهوتا، بێنو بڕژێنه قوڵایی كێهه خهمی كامه یادتا. ئازیز، لهخهونی پهپولهكانی عاشق تاكوو توانیم تێم گهیاندی، له رازی چهمو ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت شیشهو كریستاڵ، ئێستاش كڕاك و پان كڕاك
سهبارهت به دیاردهی ئێعتیاد له كۆمهڵگای سوننهتی و خاوهن سیستمه نادێموكڕاتیكهكان دا خاڵی گرینگ و زۆر ههستیار، نهبوونی ئامارێكی جێی باوهڕ وورو و دهقیقه. ئهمه ههم هۆكاری سیاسی و ئهمنییهتی ههیه، ههم كۆمهڵایهتی و دهروونی.
له كۆمهڵگای سوننهتیی ئێران دا ئێعتیاد وهك دیاردهیهكی نهباوو نهشیاو و دژه بایهخهكانی كۆمهڵ سهیر دهكرێ و ههر ئهوهش وای كردوه كه كهسانی موعتاد تا ئهو جێیهی بۆیان دهكرێ خۆیان له خهڵكی دوور بگرن، لهبهر چاوان بزر بن و خۆیان له سهردانی ناوهنده بێهداشتی و تهندروستییهكان بدزنهوهو ئهوهش وای كردوه ئاماری رهسمی و جێی باوهڕی خێڵی موعتادهكانی ئێران ههمووكات جێی پرسیار و مشتومڕ بێ. بهرپرسانی سیاسیی وڵاتیش ههم له رواڵهت دا بۆپاراستنی ئابڕوو و حهیسییهت و پرستیژی نیزامهكهیان و له راستیش دا به مهبهستی خۆدزینهوه له ئهركی بهرپرسیارهتیی خۆیان ههوڵ دهدهن ئاماری موعتادانی وڵات زۆر لهوه كهمتر پیشان بدرێ كه له واقع دا بوونی ههیه. بهڵام لهههر حاڵ دا ههم بۆ پلاندان و بهرهنگار بوونهوهی ئهو قهیرانه پێویسته ئامارێكی ورد و دروست له بهردهستی توێژهران و پسپۆڕانی پزیشكی و دهروونناسیی وڵات دا ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت بهسیجی قوتابی و پێوهندیی به رهگ داكوتانی توندوتیژی له كۆمهڵگادا
له خۆپیشاندان و رێوڕهسمی رۆژی 13ی خهزهڵوهری ئهمساڵش دا وهزیری پهروهردهو فێركردنی پێشووی كۆماری ئیسلامی لهنێو قسهكانیدا كه بهمهبهستی رێزگرتن لهقوتابییان و رۆڵی پڕبایهخی ئهوان دهیكردن، ئاشكرای كرد كه 36000 قوتابیی قۆناغهكانی ناوهندی لهكاتی شهڕی 8ساڵهی عێراق و ئێراندا، لهبهرگی شهڕكهری و له بهرهكانی شهڕدا كوژراون.
قسهكانی ئهو بهرپرسهی رێژیمی كۆماری ئیسلامی لهرۆژی قوتابی له ئێراندا بووه بیانوویهك كه نووسینی ئوجارهم بۆ وێبلاگهکهم بۆ باس لهسهر دیاردهی بهسیجی قوتابی و بهكارهێنانی منداڵان لهكاروباری سیاسی و نیزامی و كاریگهریی ئهندامهتیی منداڵان له ریكخراوه شێوه نیزامییهكان لهسهر بیچمگرتنی كهسایهتیی ئهوان و پهرهپێدان به دیاردهی توندوتیژی لهكۆمهڵگا تهرخان بكهم. خومهینی لهسهرماوهزی ساڵی 1385ی ههتاوی دا بڕیاری دامهزراندنی بنیاتێكی لهژێر ناوی"بهسیجی موستهزعهفین" دا دهركرد. پاش دامهزرانی ئهو بنیاته شێوه نیزامییه، رێكخراوهكانی بهسیج له مزگهوتهكان، ئیداره دهوڵهتییهكان، زانكۆ و قوتابخانهو ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت كهمپهینی یهك میلیون واژۆ له نێوان بوێری و نهوێران دا
سهركوتی ژنانی خۆپیشاندهر له خۆپیشاندانی گهورهی دژی "حیجابی زۆرهملی" له زستانی 1357ی ههتاویدا له لایهن ئیسلامییه شۆڕشگێرهكانی دامهزرێنهری كۆماری ئیسلامی یهكهم كۆنتاكت و پێكدادانی نیزامی نوێی ئینقلابی لهگهڵ بزاوتی ژنان بوو. ههر بۆیهش رێژیمی كۆماری ئیسلامی دوابهدوای سهقامگیركردنی دهسهڵاتهكهی له یهكهم ههنگاوهكان دا به دانانی كۆمهڵه یاسایهكی نوێ به پشت بهستن به دهقه ئایینی و بنهما شهرعییهكان گۆڕهپانی بهرهنگاری و بهرهوروو بوونهوهی لهگهڵ بزاوتی ژنانی دیاری كرد. پاشان به گۆڕینی یاساكانی پشتیوانیی خێزان و دامهزراندنی چهند ئۆرگانیزمێكی وهك "ستادی ئهمر به چاكه و نههی له خراپه"، گهشتهكانی ساروڵڵاو جوندوڵڵاو دواتر هێزه ئینتزامییهكان و ئاوهڵاكردنی دهستیان بۆ ههر چهشنه كارو كردهوهو پهلامارێك دهرههق به ژنانی مافخواز، كهوته سهركوتی بزاوتی یهكسانیخوازیی ژنان و ههوڵدان بۆ ههرهسی پێهێنان به ئیرادهی بهرخۆدان و پشت راستكردنهوهی ژنانی ئێران كه به هیوای دهستهبهریی ههموو ماف و ئازادییهكانیان لهگهڵ ئهو شۆڕشه مهزنه كهوتبوون كه دهسهڵاتی پاشایهتیی تێكهوه پێچابوو. بهڵام ئێستا دوای 30 ساڵ له دهسهڵاتدارهتیی ئهو رێژیمهو دوای مانهوهو پهل هاویشتنی ههموو ئهو ئۆرگانیزمه سهركوتكهرانهی رێژیم بۆ ههمووادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت ههژاری له نێوان واقع و حاشا لێ كردنی دا
له دهسپێكی ساڵی نوێی خوێندن دا ههواڵی نهچوونه قوتابخانهی زیاتر له 4 میلیون منداڵ به هۆی ههژاریی بنهماڵهكانیان بوو به مانشێتی زۆربهی رۆژنامه نێوخۆییهكانی ئێران و زۆر لایهن و رێكخراو وێڕای به داخبوونیان له وهها باردۆخێك له كهشی پهروهردهیی ئێراندا، خهسارناسیی ئهو واقعه تاڵهیان كردوه. جاوید سوبحانی، ئهندامی ههیئهتی بهرێوهریی ناوهندی داكۆكی له مافی منداڵان ئاشكرای كرد كه سهرهڕای ئهوهی منداڵان 33% ی حهشیمهتی ئێران پێك دێنن، بهڵام فاكتۆری حهشیمهتیی منداڵان و تایبهتمدندییه جیاوازییهكانی ئهو بهشه گرینگه له كۆمهڵگه كهمترین كاریگهریی لهسهر سیاسهتی گشتی و كهلانی وڵات دا نهبوه. بهڵام ههموو سیاسهته وردو كهلانه ئابووری و كۆمهڵایهتییهكان زۆرترین كاریگهریی خۆی لهسهر منداڵان، ئهویش له زووترین كات دا ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت باڵندهی كام دارستان به زمانی خۆی ناخوێنێت؟
به كرانهوهی دهركی قوتابخانهكان و دهسپێكی ساڵێكی دیكهی خوێندن له رۆژههڵاتی كوردستان وێنهیهكی دیكه له پێشێلكاریی مافی مرۆڤی كورد زیاتر له ههر كاتێك خۆی دهردهخا، ئهویش خوێندنی زیاتر له دوو میلیۆن كهسی كورده به زمانێك جگهله زمانی زگماكی و دایكیان. سهرهڕای ئهو پێشێلكارییهی مافی مرۆڤی كورد لایهنێكی دیكهی زیانهكانی ئهو كێشهیه وهدوا كهوتنی پرۆسهی فێربوون و پهروهرده بوون به تایبهت بۆ منداڵانی قۆناغی سهرهتاییه. چونكی منداڵێك كه له منداڵدانی دایكی دا گوێی له زمان و دهنگی دایكی دهبێ و دوا به دوای له دایكبوونی و له كاتی بیستنی ئهو زمانهدا گوێی لێدهگرێ و پێی هێور دهبێتهوهو بهرهبهرهو لهگهڵ ههڵدان و گهوره بوون فێری دهبێ و ههر بهو زمانه بیر دهكاتهوهو فێری ئهوه دهبێ كه چۆن ویست و داواكانی خۆی بهو زمانهی كه فرچكی پێگرتوه لهگهڵ كهسانی دهورووبهری بێنێته گۆڕێ، له پڕ بهسهر زمانێك دادهكهوێ كه ماناو دهربڕینهكهی زۆر جیاوازه له زمانی دایكییو نهك ناتوانێ
ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت دهستدرێژی وهك ئهشكهنجهیهكی سیستماتیك
تهرانه موسهوی چ ئهو كچه جلك سهوزه بێ كه رۆژی 7ی پووشپهڕ له كۆبوونهوهكهی تهنیشت مزگهوتی "قوبا" دهسبهسهر كرا و دهستدرێژی كرایه سهر و دوایه لهبهر پچڕانی ئهندامی زاوزێی بردرایه نهخۆشخانهیهك له كهرهج و دوایه له باوهشی قهبرستانێكی بێناوونیشان له باكووری ئێران سهری وهدهرنا، چ نهبێ، ئێستا بۆته هێماو سهمبولی ههموو ئهو ژنانهی كه له دوای سهركهوتنی شۆڕشی گهلانی ئێرانهوه له زیندانهكانی رێژیمی ئیسلامیدا دهستدرێژییان كراوهته سهر. من دهمهوێ بڵێم تهنیا "تهرانه"یهك، كهم یا زۆر هیچ لهوه ناگۆڕی كه كاتێك كهڕووبی دهنووسێ "هێندێك كهس وهها به توندو تیژییهوه دهستدرێژییان كردۆته سهر كچانی دهسبهسهر كراو كه منداڵدان و ئهندامی زاووزێیان تووشی پچڕان و دڕان بووه" و تهنانهت ئهگهر ئهو قسانهی كهڕووبیش فڕیان بهسهر راستییهوه نهبێ، هیچ لهوه ناگۆڕێ، چونكی كاتێك ئازهری ئالی كهنعان یان ههمان (نینا ئهقدهم) دێته بهر دووربین و باس دهكا كه چۆن له زیندانی شاری سنه دا دهستدرێژیان كردۆته سهری و یان كاتێك روئیا تلووعی پهرده لهسهر دهستدرێژیی بازجووهكهی لهسهر خۆی لادهدا.....ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت بێ بایهخیی گیانی مرۆڤی كورد!
له ماوهی 10 رۆژی رابردوودا لانیكهم ئهوهندهی سهرچاوهكانی گهیاندنی ههواڵ بڵاویان كردۆتهوه 8 كهسی دیكه له ناوچه سنوورییهكانی كوردستان بوونهته قوربانیی تهقینهوهی مین و سێ كهسیان گیانیان له دهست داوهو پێنجیشیان كهم¬ئهندام و نقوستان بوون. باسی تهقینهوهی مین له كوردستان و پانتایی خهسارو زیانهكانی لهسهر ژیانی كۆمهڵایهتیی قوربانییان و ههر له بنهڕهت دا كێشهی ههبوونی زیاتر له 16 میلیۆن مین له نێو زهوی و زارو مووچهو مهزراو شاخ و كێوهكانی كوردستان لهگهڵ ئهوهی بابهتێكی تازهورووژاو نیهو ههواڵهكانی تهقینهوهی مین و زیان و دهرنجامهكانی پووچهڵ نهكرانهوهی مینهكانی كوردستان گهلێ جار له راگهیهنه گشتییهكاندا باسیان لێ كراوه، بهڵام كاروكارنامهی رێژیمی كۆماری ئیسلامی و سیاسهته كردهییهكانی لهههمبهر ئهو كێشه گهورهو پڕ مهترسی و زیانباره جێی تێڕامان و راڤه كردنه. شهڕی 8 ساڵهی عێراق و ئێران و خهباتی مافخوازانهی خهڵكی كوردستان و بهكارهێنانی ههموو چهكێك لهلایهن كۆماری ئیسلامییهوه بۆ تێكشكاندنی ئهو بزووتنهوهیهو بهچۆكداهێنانی ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت خوێندنهوهیهک بۆ دهستدرێژی کردنه سهر بهندییه سیاسییهکان
شیرین عیبادی، خاوهنی خهڵاتی ئاشتیی نوبێل و مافناس و پارێزهر، 7ساڵ لهوهپێش و له بهرگرینامهكهی كوژرانی زههرا كازمیدا وهك یهكێك له پارێزهرانی پهروهندهكه به ئاشكراو زۆر به روونی گوتی:" باشه ئهگهر سهری زارا له شتێكی قورس كهوتوهو پێی مردوه، بهڵام پێم ناڵێن كه بۆچی بهشێكی تایبهت له جلوبهرگهكانی ئهو خوێناوییه؟" شیرین عیبادی ئهو كات زۆری ههوڵ دا مهسهلهی دهستدرێژی كردنه سهر بهندییه سیاسی و غهیره سیاسییهكان بكاته پرسێكی رۆژهڤی حقووقی و سیاسی ـ كۆمهڵایهتی، بهڵام هاواری ئهو زۆری بڕ نهكرد، ههتا ئهوهی كه كهڕووبی دووحهوتوو لهوهپێش له نامهیهكی له قاودهرانهدا پهردهی لهسهر جینایهتێكی شاراوهی دیكهی رێژیمی ئیسلامیی ئێران دهرههق به خهڵكی ئێران، ئهویش لهههمبهر بێ دهسهڵات و مهزلوومترینادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت راكردن یان راوكردنی مێشكهكان
رووداوه سیاسییهكانی دوای كودیتای ههڵبژاردنی دهیهمین خولی سهرۆك كۆماریی له ئێران له زۆر لاوه كاریگهریی لهسهر ژیانی سیاسی و كۆمهڵایهتیی خهڵكی ئێران داناوه. یهكێك لهو كاریگهرییانه هاتنهوه بهرباس و تین و گوڕ بهخشین به دیاردهی كۆچ بۆ ههندهران و جێ¬هێشتنی وڵاتهكهیان بهتایبهت له نێو توێژی لاوان و خوێندهواران¬دا زیاتر بهرههست و دیاره. رۆژنامهی "مردسالاری" به ئاماژه به وتووێژێكی "بریتابارون"، راگری كولیژی "ئالبێرتۆ"ی كانادا لهگهڵ ههواڵدهری ئاسۆشیتێد پرێس باس له شاڵاوی خوێندكاره ئێرانییهكان بۆ سهر زانكۆكانی ئهو وڵاته دهكاو دهنووسێ كه رێژهی وهرگیرانی خوێندكاره ئێرانییهكان له هاوینی ئهوساڵداو بۆ خوێندنی ساڵی نوێی زانكۆكان 60 له سهد زیادی كردوه. دوكتور بریتا بارون له حاڵێكدا كه پێخۆشبوون و خۆشحاڵیی خۆی له وهرگرتنی بژاردهكانی ئێران ناشارێتهوه، به ئاسۆشیتێد پرێس دهڵێ رووداوه سیاسییه نێوخۆییهكانی چهند مانگی رابردووی ئێران كاریگهریی زۆری لهسهر ئهو دیاردهیهو بێ هیوا كردنی لاوانی ئێران له ژیان لهو وڵاتهدا كردوه، ناوبراو دهڵێ زۆربهی نیزیك به تهواوی ئهو خوێندكاره ئێرانییانهی ئێمه وهرمان گرتوون، ئاستی زانستیی بهرزیان
ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت بزووتنهوهی ژنانو ماراتۆنی خهبات له پێناوی مافهكانیان دا
ئهوهی كه بزووتنهوهی ژنان له ئێراندا ههروا بهردهوامهو بۆ گهیشتن به ئامانجهكانی رێیهكی دوورو درێژی له بهر دهم دایه، هۆكارێكی زۆر سهرهكیی ههیه، ئهویش پیاوانه بوونی یاساكانو پیاوانی بینینی یاسادانهرهكان بۆ نووسینو پهسند كردنی یاساكانه. ئهو نابهرامبهریو نایهكسانییه كاریگهریی راستهو خۆی لهسهر ژیانی رۆژانهی ژنانی ئێران داناوهو ههر ئهوهش وای كردوه خهباتو ههوڵدان بۆ گوڕینی ئهو یاسا نابهرامبهرانه پرسی ژیانهكیی بزاوتو رێكخراوه یهكسانیخوازهكانی ژنان بێ. بهڵام ئهوهی مهبهستی ئهم نووسینهیه ئهوهیه كه ئێستاش بهشێكی زۆر له حهشیمهتی ژنانی ئێران كۆتو بهندهكانی ئهو زنجیره یاسایانهیان لهسهر دهستو پیلو پیێ خۆیان ههست پێ نهكردوهو بهناچاری وهك واقعێكی ئاسایی ملیان بۆ دانهوانده. ئاماژه به چهندتهوهرێكی ئهم نابهرامبهرییه حقوقییانه مهبهستی ئهم وتارهیه:ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت ئهو كتێبانهی د. قاسملوو نووسیوونی، یا ده بارهی ئهودا نووسراون
له دوكتور قاسملوو، بیرمهندی گهورهی كورد دوو كتێبی چاپكراوی "كوردستان و كورد" و "چل ساڵ خهبات لهپێناوی ئازادی" داو ههروهها نامیلكهی "كورته باسێك لهسهر سوسیالیزم" به یادگار بۆ نهتهوهكهی بهجێ ماوه. لهدوای شههید بوونیشی كۆكراوهی بهرههمهكانی و كۆمهڵێك كتێب سهبارهت به رۆڵی دوكتور قاسملوو له بزووتنهوهی سیاسیی كورد و رهوشی پهروهندهی تیرۆری وییهن و كهسایهتیی دوكتور قاسملوو نوسراون و به چاپ گهیشتوون. لێرهدا ههوڵ دراوه ئاماژه به بهشێك لهو بهرههم و پهرتووكانه بكرێن كه بهرههمی دوكتور قاسمملوون یا لهسهر كهسایهتی و رۆڵی ئهو له بزووتنهوهی سیاسی كورد دا نووسراون: چل ساڵ خهبات له پێناوی ئازای " چل ساڵ خهبات له پێناوی ئازادی" دا بهرگی یهكهمی كورتهیهك لهمێژووی حیزبی دێموكراتی كوردستانه كه دوكتور قاسملووی مهزن ساڵی 1364ی ههتاوی لهسهر پهسهندی دهفتهری سیاسیی ئهوكاتی حیزبی دێموكرات و به بۆنهی چلهمین ساڵی دامهزرانی حیزبهوه نووسیویهتی. " چل ساڵ خهبات له پێناوی ئازادی " كه تا ئێستا چوار جار له چاپ دراوهتهوه، له سێ فهسڵ پێك هاتوه و باس له مێژووی حیزبی دێموكراتی كوردستان تا كودیتای 28 ی گهلاوێژ ی 1332 ی ههتاوی له ئێراندا دهكا. دوكتور قاسملوو بهتهما بوو بهرگی دووههم و سێههمی ئهو كتێبهشادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت ئیعتیاد وزیانه ئابووری و کۆمهڵایهتییهکانی له کۆمهڵگادا
ئیعتیاد لە هەموو کۆمەڵگەکان دا پەرە بە دیاردەی بێکاریی دەدا. رێژەی بێکاریش پێوەندیی راستەوخۆی بە وەبەرهێنان و گەشەی ئابووری کۆمەڵگەوە هەیە. کۆمەڵگە چەندی مو عتاد هەبێ، ئەوەندەش لە هێزی کار و وەبەرهێنان بێ بەشە. زیانەکانی ئەو بێ کاری و کاریگەريیەکەی لە سەر ئابووريی کۆمەڵگە ئەو کاتە پتر دەبێ و زیاتر دەردەکەوێ کە کۆمەڵگەی لاوی وڵات تووشی ئەو قەیرانە بن. هۆکاری ئەمەش روونە کە ئەگەرچی لاوان هێزی بە هێزی هەموو چالاکی و گوڕ و تین و وەبەرهێنان و پێشکەوتنێکن، بەڵام قوربانیانی سەرەکیی دیاردە کۆمەڵایەتیکانیشن و لە ریزی پێشەوەی ئەو خەسار و زیانانەدان کە بەرۆکی کۆمەڵگا دەگرن. ئەوەش لە جێی خۆی کە سەرمایەیەکی ماددیی زۆری کۆمەڵگە بە جێێ تەرخان کرانی بۆ پرۆژە خزمەتگوزارییەکان
ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت گرینگیی خهسارناسیی ئیعتیاد له نێوان ژنانی موعتاددا
له خهسارناسیی دیارده كۆمهڵایهتییهكان و لێكدانهوهی خهساره كۆمهڵایهتییهكاندا زۆر جار تووشی جۆری ههڵه تێگهیشتن دهبین وهك ئهوهی بڵێی كه زۆربهی ئهو دیاردانه پیاوانه بن و خهسارناسی و رۆچوون به ناخی هۆكارو دهرهنجامهكانیش دا زۆرتر له بازنهی زێهنییهتێكی پیاوانهدا قهتیس ماونهتهوه، له حاڵێك دا ژنان بهپێی پێگهو جێو شوێنیان له پێكهاتهی خێزانی دا یهكهمین و سهرهكیترین قوربانییانی دیاردهو خهساره كۆمهڵایهتییهكانن.ئێعتیاد به مادده هۆشبهرهكان یهكێك لهو خهساره كۆمهڵایهتییانهیه كه زۆرتر به پێناسهیهكی پیاوانهوه باسی لێكراوهو زۆربهی زۆری خهڵكی پێیان وایه كه مادده هۆشبهرهكان و تووشبوون و بهكار هێنانیان جۆره لادانێكه كه زۆرتر پیاوان تووشی دهبن و ژنان كهمتر دهكهونه داوی ئێعتیادهوه، تهنانهت جگهرهكێشانی كچان و ژنان له كۆمهڵگای ئێران و كوردستاندا به دژهباو و رهوشت خراپیی ژنان لێك دهدرێتهوه كههۆكارهكهی بۆ بنهما نهریتی و نۆڕمه جێكهوتووهكانی كۆمهڵگاكهمان دهگهڕێتهوه. بهڵام شاراوه مانهوهی دیاردهی ئێعتیاد له نێو ژنان دا ههم بواری بۆ پهرهسهندنی ئهو دیاردهیه له نێو ژنان دا خۆش كردوهو ههمیش ئهوهی كه ئهم بوارهی نهداوه تا پانتایییهكی تایبهت دا خهسارناسی بكرێو له ئهو هۆكارو دهرهنجامانهی تووشبوونی ژنان به ئێعتیاد بكۆڵدرێتهوه كه به نیسبهت ئێعتیاد له نێو پیاوان دا ههم جیاوازهو ههم تایبهت
ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت دهیهمین ههڵبژاردنهكانی سهرۆك كۆماریی ئێران و چهند سهرنجێك!
جیاوازییهكانی دهیهمین خولی ههڵبژاردنی سهرۆك كۆماریی ئێران ههر له سهرهتاوهو له زۆر لاوه دیارو بهرچاو بوو كه گرنگترینیان له لایهكهوه لانیكهمی بایكۆت و له لایهكی دیكهوه لانی زۆری بانگهشهو پڕِوپاگهنده بۆ بهشداری له ههڵبژاردنهكاندا بوو. كۆمهڵگهی ئێران و بزووتنهوهی كۆمهڵایهتی و سیاسیی كۆمهڵگه كه دوابهدوای وهدی نههاتنی لانیكهمی گۆڕانهكان به هۆی بزواتی رێفورمخوازییهوه تووشی جۆرێ داماوی و هیوابڕاوی هاتبووو ئهو دۆخه بایكۆتی ههڵبژاردنهكانی نۆیهمین خولی سهرۆك كۆماری و هاتنه ئارای كاراكتێری ئهحمهدی نژادی لێ كهوتبۆوه، ئهمجارهیان بهههست كردن به مهترسی و به سهرنجدان به ناكارامهیی سیاسهتی تهحریم و بایكۆت، ههموو هێزه گۆڕانخوازهكان و تهنانهت بهشێك له ئۆپۆزیسیۆنی نهیاری كۆماری ئیسلامییش تێكڕا له سهر بابهتی بهشداری كردن به مهبهستی وهلانانی ئهحمهدی نژادو هێنانه ئارای گۆڕان هاتنه نێوكایهی ههڵبژاردنهكانهوه. كهشی ههڵبژاردنی دهیهمین خولی سهرۆك كۆماری له چهند رووهوه گرینگ و تایبهت بوون: ـ ههم له بانگهشهكانی بهربژارهكانداو ههم له ویست و داخوازهكانی كۆمهڵانی خهڵك دا زۆرترین و بانترینی ئاستهكان بهرچاو كهوتبوو. كۆمهڵانی خهڵك له رێگهی حیزبهكان، رێكخراوو سهندیكاو گرووپهكانی خۆیانهوه داوا سیاسی، كۆمهڵایهتی، ئابووریو مهدهنییهكانیان لهگهڵ بهربژارهكان دههێنانه گۆڕێو بهربژارهكانیش وادهو بهڵێنهكانیان تا سنووری بهزاندنی هێڵه سوورهكانیش برده سهرێ، بۆ وێنه مووسهوی وێڕِای بهڵێنی گهڕاندنهوهی كهسێتیی حقووقی بۆ هاووڵاتیان و كرانهوهی كهشی سیاسی باس له واژۆ كردنی كۆنڤانسیۆنی ژێنێڤی له ئهگهری ههڵبژاردنی به سهرۆك كۆماریی ئێران¬دا كرد. كهڕووبی وادهی بهشدار كردنی بژاردهو كهمایهتییه نهتهوهییهكانی له بهڕێوهبهریی (كهلان)ی حكوومهتی به " كهمایهتییه نهتهوهیی و ئایینی یهكان"ی دهداو پێی لهسهر لابردنی ههرچهشنه ستهمو جیاوازی دانانێك لهسهر بنهمای قهومی و ئایینی داادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت دیسانهوهش پشووی هاوینی و باسهكانی!
بابهتی پركردنهوهی كاتی بهتاڵی قوتابیانی ئێران له كاتی پشووی هاوینیدا یهكێك لهو بابهته ههره گرینگانهیه كه بهردهوام مشتومڕی له سهر دهكرێ و له لایهن كارناسانی بواری پهروهردهیی و كۆمهڵایهتییهوه خوێندنهوهی جیاوازی بۆ دهكرێ. له نیوهی مانگی جۆزهردان دا تاقیكارییهكانی كۆتایی ساڵی خوێندنی پتر له 15 میلیون قوتابی كۆتایی پێ دێ و دوابهدوای ئهوه تهعتیلاتی نیزیك به 4 مانگهی ساڵی خوێندن دهست پێ دهكا. دیاره ههر له جێدا ماوهی پشووی هاوینی و دوورودرێژو زۆربوونی ئهو ماوهیه یهكێك له باسه ههستیارهكانی پهروهردهیی له لای كارناسانی ئهم بوارهیه: كارناسانی رهخنهگری سیستمی پهروهردهیی ئێران پێیان وایه كه تهعتیلاتی هاوینی خوێندن بۆ پێكهاتهی كشتوكاڵیی كۆمهڵگه دهگهڕێتهوه كه لهگهڵ واقعی ئێستای كۆمهڵگهی ئێران زۆر جیاوازه. لهوهها پێكهاتهیهكدا هاوینان بۆیه دهكرایه پشوو ههتا قوتابیان یارمهتیی خێزانهكانیان له ههڵگرتنهوهی خهلهو خهرمانی ساڵانهیاندا بدهن. ئهو كارناسانه بیانووی گهرم بوونی ههوا بۆ داخستنی قوتابخانهكان له لایهن پلانرێژانی وهزارهتی خوێندن و پهروهردهی ئێران به شتێكی پڕو پوچ دادهنێن دهڵێن له سهردهمی ئێستادا دابینكردنی سیستمی فێنك كهرهوه له پۆلهكانی خوێندن دا زۆر ئاسان و گونجاوه. به تایبهت كه ئهو تهعتیلاته لهگهڵ جوغرافیای ناوچه جیاوازهكانی ئێران وهك یهك نایهتهوه. بۆ وێنه ئهو تهعتیلاته له پارێزگاكانی گهرمێنی وهك خوزستان لهگهڵ پارێزگای كوێستانیی وهك كوردستان له یهك كات دایهو دهسپێكی خوێندنی ساڵی تازهش ههر هاوكاته، له كاتێكدا منداڵان دهبێ له ناوچه كوێستانییهكاندا بوومهلێڵی بهیانی له خهو ههستن و به سهرماو سۆڵ و خهواڵوو بچنه قوتابخانه، بهڵام له فێنكایی مانگی جوزهردان و ههوای سازگارو گونجاوی پووشپهڕدا ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت مافی منداڵان له كۆنڤانسینونی جیهانی و له یاساكانی رێژیمی ئیسلامیدا
یهكێك له گرینگترین بهڵگهو دیكۆمینتهكانی پێوهندیدار به منداڵان و مافی جیهانگیری ئهوان كۆنڤانسیوینی جیهانیی منداڵانه كه له ساڵی 1989ی زاینی داو له لایهن كۆڕی گشتیی رێكخراوی نهتهوهیهكگرتووهكانهوه پهسندكراوه. رێژیمی كۆماری ئیسلامیی ئێرانیش لهلایهن وڵاتی ئێرانهوه ئهو كۆنڤانسێونهی له ساڵی 1372ی ههتاوی دا واژۆ كردوه بهومهرجهی" ههركات و له ههر شوێنێك دا نێوهوكی ئهو كۆنڤانسێونه لهگهڵ یاسانێوخۆیی و رێوشوێنه ئیسلامییهكانی وڵاتهوه ناتهبایی ههبێ، له لایهن حكوومهتی ئێرانهوه جێبهجێ ناگرێ." ئهومهرجهی ئێران بۆ ئهندامهیتی خۆی لهو كۆنڤانسێونهدا دایناوه، كۆمهڵگای نێونهتهوهیی له پێوهندی لهگهڵ تهعههودو دهروهستییهكانی ئێران له حهوزهی منداڵان و مافهكانیانی تووشی سهر لێشێواوی و دردۆنگی كردوه، ههربۆیهش به بهردهوامی له لایهن كومیتهی ههواڵدهری و راپۆرت گهیاندنی كۆنڤانسێونهكه(سی ـ ئارـ سی) و ههروهها له لایهن كۆڕوكۆمهڵهكانی پاراستنی مافی مرۆڤ و مافی منداڵانهوه رهخنهی لێ گیراوه و....
ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت له خۆشهویستیی پهپووله بێ نازهکان دا
دهقی قسهکانم له رێورهسمی رۆژی جیهانیی مندالان که له یهکێک له بنکهکهنی حیزبی دێموکراتی کوردستان دا بهرێوه چوو
منداڵانی چاوگهش! دایك وباوكانی خۆشهویست و میوانه بهرێزهكان! ئهمرۆكه به بۆنهی 1ی ژوئهن، رۆژی جیهانیی منداڵانهوه لێره لهدهوری یهك كۆبووینهتهوه، ههربهم بۆنهشهوه پیرۆزبایی یهكی گهرم پێشكێشی ههموو منداڵانی كوردستان و منداڵانی بهشدار له جێژنهكهماندا دهكهم. لهگهڵ ئهوهی ئهمرۆكه ههموومان بهگهشی و خۆشی یهوه لێره كۆبووینهتهوه تا وێڕای رێزگرتن له منداڵان و مافهكانیان خۆشمان به شهریك و هاوبهشی شادی و دڵخۆشی یهكانیان بزانین و لهگهڵ ئهوهشدا كه هیچ پێم خۆش نیه بۆساتیكیش و به ههر بیانوویهك بزهی شیرینی سهرلێوه ناسكهكانی ئهومنداڵانه كاڵهو بێ و ناسكیی خهیاڵ و بیركردنهوهیان چرژی تێ كهوێ، بهڵام به هۆی ئهوهی كه ئهمرۆ و لهرۆژی تایبهتی و جیهاینی منداڵاندا جێی خۆیهتی كه ههر له پێوهندی لهگهڵ بارودۆخی ژیانی منداڵانی ئێران، كه منداڵانی كورد له رۆژههڵاتی كوردستانیش بهشێك لهو حهشیمهتهن، چهندراستی یهك و چهند دیمهنێكی تاڵ بخهینه بهر چاو وباسێكیان لێ بكهین. ئهمرۆكه منداڵانی بهختهوهر و ماف پارێزراوی جیهان لهكاتێك دا رۆژی تایبهت به خۆیان كردۆته جێژن كه بهشی ههره زرۆی منداڵانی وڵاتهكهمان ئێران، بهتایبهت منداڵانی نیشتمان خۆشه ویستهكهمان كوردستان ههرناشزانن رۆژێك بهو ناوهوه له رۆژ ژمێرهكان دا ههیه ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت منداڵان و دیاردهی کارکردنی منداڵان
1ی مانگی مهی ههموو ساڵێك رۆژی جیهانیی كرێكار و 1ی ژوئهنی ههموو ساڵێكیش رۆژی جیهانیی منداڵانه. بۆیهش جێی خۆیهتی باسێك لهسهر دیاردهی كار كردنی منداڵان بكهم.
له پێوهندی لهگهڵ كاركردنی منداڵان دا جۆرێك ههڵه تێگهیشتن یان به لارێدا بردن ههیه، ئهوهش ئهوهی كه ئهم دیاردهیه زۆرتر له دیاردهی منداڵانی سهرشهقام دا بهرجهسته دهكرێ. بهڵام له راستیدا دیاردهی كار پێكردنی منداڵان پانتایییهكی زۆر بهربڵاوتر لهوهی له ژیانی منداڵانی ئێراندا داگیر كردوه. هۆی ئهو بهرجهسته بوونهی دیاردهی كاری منداڵان له منداڵانی سهرشهقامیش¬دا بۆ دیار بوونی ئهو دیاردهیه به شێوهیهكی زهق لهبهر چاوی خهڵكی دهگهڕێتهوه و ئهوهش وادهكا كه زۆر كهمتر وهبهر كارنانی منداڵان له مووچه و مهزراكان، لهسهر داری تهون، له كارگه و كارخانه و كوورهخانهكان و له نێو باند و مافیاكانی بازرگانیی مادده هۆشبهرهكان و بازرگانیی سێكس¬دا ببیندرێ و قسهی لهسهر بكرێ. ئهگهرچی دیاردهی كار پێكردنی منداڵان دیاردهیهكی جیهانییه، بهڵام بهربڵاوی ئهو دیاردهیه له ئێران و ژینگهی تایبهتیی منداڵانی كار له ئێران¬دا وادهكا به سهرنجهوه ئهو دیاردهیه له وڵاتهكهمان¬دا تاوتوێ بكرێ. رێكخراوی جیهانیی كار له ههشتا و حهوتهمین كۆبوونهوهی خۆ¬ی¬دا رای گهیاندوه كه له ئێراندا 1 میلیون و 800 ههزار منداڵی كرێكار ههیه. "یونیسف"یش له راپۆرتێكی لهو چهشنهدا ئاماری منداڵانی وهبهر كانراوی ئێران به 2/9 له سهدی حهشیمهتی منداڵانی ئێران دادهنێ كهادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت وتووێژ له گهڵ سۆران قوربانی؛کارناسی شوێنهوارناسی
میراتی كولتووریی ههر نهتهوهیهک، هێڵی جیاوازیی یان پهیوهندی و شوناسی ئهو نهتهوهیه لهگهڵ نهتهوهكانی دیكهن رۆژی 28ی مانگی بانهمهڕ (18ی مانگی مهی) به رۆژی جیهانی گنجینهو میراته كلتوورییهكان ناو نراوه. میراتی كلتووری ههر نهتهوهیهك ههموو ئهو ماتریال و بهرههمه مادیو مهعنهویانهیه كه تهعبیر له مێژووی ئهو نهتهوهیه دهكهن و شووناسو ناسنامهی ئهو نهتهوهیه له رێڕهوی مێژوودا دهردهخهن. ئهو میراته بریتیه له شوێنهواره مێژوویهكان، كهلوپهلو ئهو بهرههمه عهنتیكهیانهی لهوانهیه تهمهنیان به درێژایی مێژووی ئهو نهتهوهیه بێ. له راستیدا ئهوه میراته كلتووریهكانی ههر نهتهوهیهكه كه باس له مێژوو، دابو نهریت، باوهڕوبههاو بایهخه كۆمهڵایهتیهكان و چۆنیهتیی ژیانو هۆنهر ئهفراندنی ئهو نهتهوهیه دهكهن. سهبارهت به پرسی میراتی كلتووریی كورد له رۆژههڵاتی كوردستان دیمانهیهكم لهگهڵ سۆران قوربانی، كارناسی شوێنهوارناسی پێك هێناوه: ـ له سهرهتادا پێناسهو تهعریفی جهنابتان له سهر گهنجینهو میراتی فهرههنگی چیه؟ میراتی كلتووری، كۆی ئهو بهرههو چالاكییانهی مرۆڤ دهگرێتهوه كه له كۆنهوه بهجێ ماون و مهبهستی كولتووری، زانستی، جوانی، دهروونیو مێژووییان له پشت بووه كه ئهمهش دهكرێنه دوو بهشی ماددیو مهعنهوی. میراتی كولتووریی ماددی، ئهو كهرستهو ئاسهوارانهن كه به شێوهی مهلمووس بهردهستن كه ههموو شوێنێكی مێژویی، كۆلێكسیۆن و مۆزهی مێژوویی سروشت و پێشانگای هونهری و مێژوویی و تهكنیكی و بهڵگهیی و سینهمایی له خۆ دهگرێت. میراتی كولتووریی مهعنهویش كه نامهلمووسن و ههمووادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت منداڵانی سهرشهقام،منداڵانی نێو قووڵکهکان
خهسارهكۆمهڵایهتییهكان به گشتی بهرههمی دوو هۆكاری سیاسیو كۆمهڵایهتین. هۆكاری سیاسی دهرنجامی ئهو ئیرادهو خواستهیه كه دهیهوێ كۆمهڵگایهك به ههموو بههاو بایهخهكانیهوه لهبار بهرێو نهك ههر دهستهمۆ، بهڵكوو به نهخۆشو داماو خستنی، رێ بۆ پترمانهوهی دهسهڵاتو زاڵ هێشتنهوهی ئۆتوریتهكهی خۆش بكا. هۆكاری كۆمهڵایهتییش به لهبهرچاوگرتنی سیستمی پهروهردهییو كلتووریی باو له كۆمهڵگاو نزم بوونی وشیاریی گشتیو لاواز بوونی رووناكبیرییهكان مهیسهر دهكهن. بوونی منداڵانی سهرشهقامو بهردهوام روو له زیادبوونی ئاماری ئهو منداڵانهی شهقام وهك ماڵو پهناگهو شوێنی دڵنیابوون ههڵ دهبژێرن یان ناچار به ههڵبژێرانی دهبن، ئاماژهكانی قهیرانێكی قووڵی كۆمهڵایهتین كه ههم بهرههمی سیستمی سیاسیو ههم كلتووری كۆمهڵگانو پشت گوێ خستنو به هێندنهگرتنی بوارهكانی ئهم خهساره ههردهم ههراوتر دهكا. منداڵانی سهرشهقام دوو بهشن: 1ـ منداڵانی شهقام 2ـ منداڵانی سهرشهقام. منداڵانی شهقام: منداڵانی شهقام ئهو بهشه له منداڵانن كه شهقامو سهرپهناو شوێنی ژیانیان پێدهبهخشێ. ئهو منداڵانه لهوانهیه له بنهماڵهكانیان جیابووببنهوهو رایان كردبێو لهوانهشه كهس له ئهندامانی بنهماڵه، یان كهسوكاریان زیندوو نهبن...ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت لاوان له بهرهنگاریی رێژیم دا
ئامارهكان باس لهوهدهكهن كه كۆمهڵگای لاوی ئێران تووشی مهترسییهكی سهیر هاتوه: تهمهنی تاوانكاری گهیوهته خوار 10 ساڵ، تهمهنی توشبوون به ئیعتیاد بۆ ژێر 13 ساڵ دابهزیوه، ئاستی تهمهنی له شفرۆشی به14 ساڵ گهیشتوه، له چاو پێش راپهڕینی گهلانی ئێران راكردن له ماڵ له لایهن كچانهوه، 23% چۆته سهرێ، رێژهی تهڵاق 27% و خۆكوژی له نێوان لاواندا 30% پهرهی سهندوه و ههموو ئهوانه بهرههمی دهسهڵاتدارێتی رێژیمی كۆماری ئیسلامن.*رێژهی كۆچ بۆ ههندهران یان باشتر وایه بڵێین راكردن له وڵات و نیشتمان له هیچ بڕگهیهكی مێژوویی¬دا به قهرا تهمهنی دهسهڵاتدارێتیی كۆماری ئیسلامی بهسهر ئێران دانهبووه، راكردنی مێشكهكان، دهرچووانی زانكۆ و لاوانی تهمابڕاو ساڵه و ساڵ روو له زیاد بوون دایه، ئهوانهی زیندانهكانی رێژیمیان پێ قهڵاپرچن كراوه، زۆربهی ههرهزۆر و نیزیك به تهواویان، ئهوانهی مهحكووم به ئیعدام كراون، ئهوانهی بهپهتی سێدارهوه ههڵ واسراون، نیزیك به تهواویان ههموو ئهو لاوانهن كهتهمهنیان ژێر 30 ساڵ
ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت دوگماتیزمی ئایینی له نیزامی پهروهردهیی ئێراندا
قوتابیان و خوێندكاران توێژێكی گرینگ له حهشیمهتی ئهمڕۆی ئێرانن. بهو بۆنهیهوه باس كردن له قوتابییان و دۆخی ئێستایان له چهند رووهوه گرینگ و جێی سهرنجه: یهكهم ئهوهی كه قوتابییانی ئێران له رووی ژمارهوه حهشیمهتێكی 22 میلیون كهسی له خهڵكی ئهو وڵاته پێك دێنن و كاریگهرییهكانی ئهو حهشیمهته له سهر ئاراستهكانی كۆمهڵگا دیار و شوێندانهر و گرینگن. دووههم ئهوهی كه ئهو حهشیمهته بیست و چهند ملیون كهسییه بۆ ئامانجێكی دیاریكراو و له دۆخێكی تایبهتدا و له چوارچێوهی نیزامێكی پهروهردهیی¬دا بۆ بهدهستهوه گرتنی بهرپرسیارهتییهكان له داهاتووی كۆمهڵگا دا ئاماده و پهروهرده دهكرێن. سێههم به لهبهر چاو گرتنی ئهوهی كه "نیوهی حهشیمهتی ئێران له خوار تهمهنی 19 ساڵانن" (1) و پێویسته نیاز و پێداویستییهكان و كێشهكانی ئهو گرووپه تهمهنییه له لایهن پلانرێژانی گهشهی وڵاتهوه بخوێندرێنهوه و گرینگییان پێ بدرێ، كه نادرێ. پهروهرده له ههموو سیستمه پهروهردهییهكانی كۆمهڵگاكان دا بریتییه له پرۆسهیهك كه تێیدا زانست و بهها و نۆرم و بایهخهكانی كۆمهڵگا فێری وهچهی نوێی كۆمهڵگا دهكرێ و به پشت بهستن بهو پهروهردهیه رێ بۆ دۆزینهوهی نهخش و كاریگهرییان له كۆمهڵگا دا و گهیشتن به ئامانجه تاكهكهسییهكانیان خۆش دهكرێ. بهڵام له سیستمی پهروهردهیی كۆماری ئیسلامیدا پهروهردهی ئیدیۆلوژیكی له سهر بنهمای نۆرم و بهها ئایینییهكان له سهرووی پهروهرده له سهر بنهمای زانسته سهردهمیانهكانهوهیه. ئهوهش سیستمی پهروهردهیی ئێرانی تووشی قهیرانێكی قووڵادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت گهرموگوڕیی بازاڕی لهشفرۆشی له ئێراندا
رۆژنامهی سهرمایه، چاپی تاران به پێی لێكۆڵینهوهیهك كه گروپێك له كارناسه كۆمهڵایهتییهكان له چهند شارێكی ئێراندا ئهنجامیان دابوو، كۆمهڵه ئامارێكی نوێ و جێی سهرنج و گرینگی له پێوهندی له گهڵ پهرهسهندنی دیاردهی لهشفرۆشی له ئێراندا خستۆته روو. كاكڵی لێكۆڵینهوهی ئهو گرووپه كارناسییه ئهوهیه كه "له دهیهكانی 60 و 70دا تهمهنی لهشفرۆشی له سهروو 30 ساڵ بوو، بهڵام تهمهنی لهشفرۆشی له ئێستادا بۆ خوار 15 ساڵ دابهزیوه"، "پێشتر سهڵتهكان زیاتر روویان له لهشفرۆشی دهكرد، بهڵام ئێستا ئهو دیاردهیه پتر له نێو خێزاندارهكاندا پهرهی گرتووه"و هۆكارهكانی توشبوون به نهخۆشی ئایدز له گواستنهوه خوێنییهكان بۆ پێوهندییه سێكسییه نایاسایهكان گۆڕاوه. كارناسه كۆمهڵایهتییهكان كۆمهڵێك هۆكار بۆ پهرهسهندنی لهشفرۆشی له كۆمهڵگا مرۆییهكان داو تێكهوتنی سۆزانییهكان بۆ ئهو لادانه* ریز دهكهن كه گرنگترینیان بریتین له: ههژاریو دهسكورتی، بێكاری، تهڵاق، بێ هاناو پشتیوان مانهوهی ژنانی سهرپهرستی خێزان، چوونه سهرێی تهمهنی هاوسهرگیری، چوونهسهرێی رێژهی ژنانی گیرۆده به ماده هۆشبهرهكان، داواكاریی زۆری پیاوانی تامهزرۆی پێوهندی گرتن له گهڵ سۆزانییهكان وادامه مطلب |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت له خه می له ده ستدانی هاوریَم جه عفه ر زه مانی دا
بهیانیی رۆژی پێنجشهممه، 17ی بانهمهر هاورێ و هاوسهنگهری خۆشهویستم كاك جهعفهر زمانی دوای ساڵێك بهربهرهكانی له گهڵ نهخۆشیی شێرپهنجهی گهده كۆڕی گهرمی هاوڕێیانی و ئامێزی پڕ دلۆڤانیی خێزانهكهی به جێ هێشت و دڵه گهرم و تهژی له هیواكهی له لێدان كهوت. به مهرگی ناوهختی كاك جهعفهر، حیزبی دیموكراتی كوردستان ئهندامێكی كارامه و كادرێكی لێوهشاوهی خۆی له ئاستی رێبهریی حیزب دا له دهست دا، بهڵام نیشتمانی مرۆیی، مرۆڤێكی روح سووك و مهزن و پڕ بایهخی له كیس چوو. كاك جهعفهر ئازهرییهكی رووناكبیر و پێشمهرگهیهكی بوێری حیزبی دیموكراتی كوردستان بوو كه ههست پێكردن، بینین و تێگهیشتن له ژانی هاوبهش و ئهركی خهبات له دژی زوڵم و زۆرداری و چهوساندهوه ئهوی هێنایه ریزی خهباتگێڕانی ئازادیخواز و دیموكراسیخوازی كورد. كاك جهعفهر سهمبولی هاوخهباتی و هاوچارهنووسیی گهلانی بندهستی ئیران و ئیراده نواندن و هاوبهشیی نهتهوه چهوساوهكانی ئێران بۆ گۆڕان و چێ كردنی ئێرانێكی دیموكرات بوو. ئهوهی من له كاك جهعفهری فێر بووم ئهوهیه كه گرینگتر له "كوردانه"ژیان و"كوردایهتی"كردن، چۆن ژیان و مرۆیی بیركردنهوهو ئازایهتیی بڕیاردانی گیان له سهر لهپی دهستبوون له پێناو وهدیهێنانی ئامانج وبهها و بایهخه مرۆیی یهكانه. رۆحی كاك جهعفهر شاد و ههر دهم زیندوو و گهشاوه بێ بیری مرۆڤدۆستی له نێو ههموو نهتهوهكانی دنیا دا. |+| نوشته شده توسط علی بداغی در و ساعت |
درباره وبلاگ
 لاپهڕهیهکه بۆ باس کردن له کێشه کۆمهڵایهتیهکان و خهسارناسیی ئهو کێشه و گرفت و دیارده کۆمهڵایهتیانهی بهرۆکی کۆمهلگای ئێران و کوردستانی گرتوه.
پشتیبانی
 |
